Nhìn thẳng vào màn ảnh

TT - Với chức danh ủy viên ban chấp hành và tham gia hội đồng nghệ thuật của Hội Ðiện ảnh, đạo diễn Nguyễn Vinh Sơn được mời ngồi ghế phó trưởng ban giám khảo (BGK) hạng mục phim truyện nhựa của giải thưởng Cánh diều vàng (*).


Ban giám khảo Cánh diều vàng sẽ xem phim Shattered để đối chiếu với phim Giao lộ định mệnh (ảnh) - Ảnh: đoàn phim cung cấp
Trong cuộc trò chuyện với cộng tác viên Tuổi Trẻ, vị đạo diễn được tiếng có tâm và có tầm với nghề này đã chia sẻ một số suy nghĩ về giải Cánh diều vàng đầu tiên của ban chấp hành Hội Ðiện ảnh nhiệm kỳ mới. Chấm giải ở một hạng mục "nóng" nhất của giải thưởng, giám khảo Vinh Sơn nói đây cũng là một "ghế nóng".



Mô hình "đại cử tri"
* Thành phần BGK năm nay có gì thay đổi không, thưa ông?

- BGK phim truyện nhựa năm nay mở rộng lên tới 13 vị, đặc biệt có sự tham gia của diễn viên Hồng Ánh vừa trở về sau chuyến du học nước ngoài. Cũng là có những cái mới. Nhưng tôi thật sự mong muốn một sự thay đổi hẳn về phương thức tổ chức BGK. Trên thế giới, giải của những hội nghề nghiệp như Viện hàn lâm Ðiện ảnh Mỹ, BAFTA của điện ảnh Anh, Quả cầu vàng của Hiệp hội Báo chí Mỹ... không có BGK, mà là tổng hợp ý kiến các hội viên, có khi lên tới hàng ngàn người.
Tôi đã thử đề nghị một mô hình BGK mở rộng gồm 60-100 văn nghệ sĩ tham gia đánh giá. Có thể coi họ như những "đại cử tri" thay mặt các tầng lớp khán giả.

* Nhưng chúng ta từng có giải của khán giả?
- Phương thức này áp dụng ở nước ta không mấy thành công, vì đòi hỏi phải được tổ chức thật chính xác, khoa học. Khán giả tham gia bình chọn phải thật sự có trách nhiệm và đòi hỏi một trình độ thẩm định khá.
* Như vậy, mô hình BGK "đại cử tri" như ông trình bày sẽ mang lại những thay đổi thiết thực gì?

- Trước hết, sẽ khiến giải Cánh diều khác đi so với giải Bông sen của Liên hoan phim quốc gia. Chúng ta chỉ có một nhóm ít ỏi các nhà làm phim có uy tín, nên đành phải luân phiên nhau ngồi ghế giám khảo khi thì Cánh diều, khi thì Bông sen với cũng chừng đó số lượng phim tham dự. Sự trùng lắp là tất yếu khiến nhiều ý kiến cho rằng giải Cánh diều chỉ là bản sao của giải Bông sen.
Một BGK "đại cử tri" sẽ đánh giá chất lượng phim từ góc nhìn của khán giả. Họ sẽ bao gồm cả giới chuyên nghiệp, đại diện luôn cho giới báo chí, phê bình và khán giả trẻ đưa ra một mẫu số chung. Họ sẽ công khai bày tỏ ý kiến của mình trên báo chí, thích phim này, thích diễn viên kia... tạo một luồng công luận sôi nổi hơn. Dĩ nhiên, điểm số sẽ giữ kín đến lúc trao giải.
Tôi đã đề nghị mô hình chấm giải này trong các cuộc họp của hội đồng nghệ thuật và ban chấp hành hội và được ủng hộ. Tuy nhiên, vì nhiều lý do khách quan như kinh phí, thời gian... nên chưa thể thực hiện được.
Đạo diễn Nguyễn Vinh Sơn - Ảnh: M.ĐỨC

* Nói về BGK, chúng ta phải nói đến sự công tâm bởi rõ ràng đó luôn là sự quan tâm của báo giới, công chúng cũng như giới làm nghề. Mỗi năm sau giải Cánh diều vàng luôn rộ lên những cuộc tranh cãi với những nghi ngờ, thắc mắc chưa được thỏa đáng. Theo ông, nguyên nhân nằm ở đâu?

- Về lý thuyết, BGK luôn là những người có kinh nghiệm, hiểu biết chuyên sâu về nghề nghiệp để đưa ra những đánh giá đúng đắn. Nhưng trong thực tế cũng có không ít chuyện "hậu trường" gây khó khăn cho việc cầm cân nảy mực. Các yếu tố vùng miền, hãng này xưởng nọ hoặc phim của ông thủ trưởng A, của bà bạn B, các cú điện thoại hỏi thăm thân thiết, nhẹ nhàng gửi gắm... làm công việc của BGK trở thành phức tạp, khó xử. Tuy nhiên, kết quả trao giải là uy tín của mỗi thành viên BGK. Khi mình đã nhận lời ngồi "ghế nóng" thì phải bỏ qua mọi thứ xung quanh, chỉ biết nhìn thẳng vào màn ảnh.

Bún bò khác với bánh cuốn
* Ông có nghĩ rằng tiêu chí của Cánh diều vàng chưa được rõ ràng dù đã qua nhiều lần tổ chức? Cả cơ cấu giải thưởng cũng vậy, mỗi năm mỗi khác?

- Thực tế là điện ảnh của chúng ta đang ngày càng mở rộng và có nhiều thay đổi. Các hãng phim tư nhân phát triển, các nhà làm phim từ nước ngoài về ngày càng nhiều, nên việc tổ chức các liên hoan phim cũng phải linh hoạt theo.
Bàn về tiêu chí thì trong hoàn cảnh sản xuất hiện nay tôi cho là khó vì số lượng phim hằng năm không nhiều, có bao nhiêu mời dự giải bấy nhiêu. Cho nên BGK giống như được mời nếm một tô bún bò, một chén cháo và một đĩa bánh cuốn, rồi phải đánh giá xem món nào ngon hơn. Thật không hợp lý vì mỗi thể loại phim có một công thức chế biến và đối tượng khách hàng riêng. Theo tôi, tiêu chí tốt nhất để đánh giá là một bộ phim hoàn chỉnh, tay nghề cao, có những tìm tòi, sáng tạo về nội dung và hình thức thể hiện.

Rừng Na Uy của Trần Anh Hùng khi công chiếu tại Việt Nam cũng có doanh thu phòng vé khá cao, điều đó có chứng minh công chúng của chúng ta đã có sự thưởng thức cao hơn và không ít nhà làm phim đang coi thường khán giả?

- Vâng, điều đáng mừng là tỉ lệ khán giả xem phim nghệ thuật ngày càng cao nhưng cũng chưa thấm gì so với luồng phim giải trí. Sự chênh lệch, theo tôi, ở đâu cũng có, ngay cả với những nền điện ảnh tiên tiến. Cái khác là họ không quá cách biệt, ví dụ 60 cho phim thị trường và 40 cho phim nghệ thuật. Còn ở ta thì chắc 90 - 10. Ðiều này dẫn tới một hiện tượng đáng buồn là các phim nghệ thuật khi ra rạp phải khoác trên mình một lớp vỏ giải trí, kiểu như dụ khị khán giả. Phim Chơi vơi có poster thật gợi cảm, Rừng Na Uy trước khi phát hành rộ lên trên báo những bàn cãi về cách khai thác tình dục, phim Bi, đừng sợ! sắp sửa phát hành đã có xầm xì về cảnh sex. Thôi thì nhà phát hành phải nát óc tìm cách thu hút khán giả, nhưng chắc các đạo diễn không khỏi chạnh lòng.

* Ông nghĩ thế nào về phim Giao lộ định mệnh dự giải Cánh diều với nghi án phim nhái?

- Việc ban tổ chức nhận phim Giao lộ định mệnh dự giải Cánh diều theo tôi là hoàn toàn hợp lý. Tôi đã xem phimGiao lộ định mệnh và nhận thấy anh Victor Vũ là một đạo diễn có tài. Tay nghề đạo diễn thể hiện trong từng khuôn hình, xây dựng nhân vật, chỉ đạo diễn xuất, dàn dựng, nối kết... và điều này không ai bắt chước ai được. Vấn đề còn lại là BGK sẽ xem phim Shattered để đối chiếu trước khi đánh giá.
HÀ NGUYỄN thực hiện

(Tuổi Trẻ Online)
Đánh giá

Đăng nhận xét

[blogger] [facebook] [disqus]

MKRdezign

Biểu mẫu liên hệ

Tên

Email *

Thông báo *

Được tạo bởi Blogger.
Javascript DisablePlease Enable Javascript To See All Widget